Genel kural şudur: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Sözleşme’nin ihlal edildiğine veya edileceğine karar vermeden önce devletin ihlali sona erdirmek ya da önlemek için tedbir alma yükümlülüğü doğmaz. Mahkeme İç Tüzüğü’nün 39. maddesi bu kurala istisna getirir. Başvuru incelenirken AİHM, ihlal sonucuna varmadan, aşağıdaki dar listede yer alan önemli zararları önlemek için davalı Sözleşmeci Taraf’a belirli bir işlemi yapma veya yapmama yönünde ihtiyati tedbir kararı verebilir.
Bu tür zararlar en sık, davalı Sözleşmeci Taraf’ın kişiyi başka bir devlete göndermeye karar verdiği durumlarda gündeme gelir. Korunan riskler, kişinin orada ölmesi, sağlığına ağır ve telafisi imkânsız zarar verilmesi veya işkenceye maruz kalmasıdır. Gönderme ceza kovuşturmasıyla ya da cezanın infazıyla bağlantılı olmasa da bu böyledir. Böyle bir bağlantı varsa listeye zalimane bedensel cezalar, salıverilme veya gözden geçirilme için gerçek bir olanağın bulunmadığı ömür boyu hapis, uzun süreli keyfî özgürlükten yoksun bırakma veya ağır adalet inkârı da eklenir.
Diğer ihtiyati tedbir hâlleri neredeyse tamamen, zararın davalı Sözleşmeci Taraf’ın kendi ülkesinde önlenmesiyle ilgilidir: ölüm, devletin fiilî kontrolü altındaki bir kişinin sağlığına ağır ve telafisi imkânsız zarar verilmesi (gerekli tıbbi yardımın sağlanmaması buna dahildir) ve çocuğun yakın olduğu bir kişiden ayrılması. Daha sınırlı örneklerde ihtiyati tedbirler, gazetecilik kaynağının açıklanmasına, bir medya kuruluşunun fiilen kapanmasına yol açan faaliyet yasağına, ölüm cezası verilebilecek kişinin ceza yargılamasında etkili korumadan yoksun bırakılmasına ve AİHM’e başvuran hâkimlerin yargı yetkilerini kullanmalarına müdahale saydıkları disiplin, görev veya benzeri tedbirlere ilişkin olmuştur. AİHM ayrıca, bireysel başvuru hakkının etkin şekilde kullanılması ve daha önce yapılmış bir başvurunun sürdürülmesi önündeki engelleri kaldırmak için de ihtiyati tedbir uygular.
İhtiyati tedbirlerin yalnızca dar zarar listesine uygulanması yeterli değildir. Ayrıca birkaç koşulun daha birlikte bulunması gerekir. Birincisi, yukarıda belirtilen zarar ihtimali, ihtiyati tedbirin yöneldiği davalı Sözleşmeci Taraf’ın eyleminden ya da ihmalinden kaynaklanmalıdır. Kişinin başka bir devlete gönderildiği durumlarda zarara doğrudan yol açacak taraf o başka devlet olabilir. İkincisi, ihtiyati tedbir talebinde ya da daha önce veya taleple birlikte sunulmuş başvuru formunda, davalı Sözleşmeci Taraf’ın eylem veya ihmallerinin Sözleşme’nin 2, 3, 5, 6, 8, 10 veya 34. maddeleriyle güvence altına alınan hak ve özgürlükleri ihlal ettiğine ilişkin şikâyetin esasa ilişkin olarak ortaya konmuş olması gerekir. Talep karara bağlanırken bu şikâyet, zarar riski iddiası da dahil olmak üzere, açıkça dayanaktan yoksun veya açıkça kabul edilemez görünmemelidir. Üçüncüsü, ihtiyati tedbirler, davalı Sözleşmeci Taraf’ın bu eylemlerini veya devam eden ihmalinin sürmesini engellemenin mevcut tek yolu olmalıdır.
İhtiyati tedbir talebinin hazırlanması için ücret işin kapsamına bağlıdır. Genellikle birkaç yüz avro ile birkaç bin avro arasında olur. Kesin ücreti ancak belgeleri inceledikten sonra söyleyebilirim.
Bu hizmet başvuru formunu değil, ihtiyati tedbir talebini hazırlamayı kapsar. Talepte, Sözleşme’nin ihlal edildiğine ilişkin beyan yalnızca ihtiyati tedbir meselesi için gerekli ölçüde formüle edilir. İhtiyati tedbir talebi olsun ya da olmasın, AİHM’e başvuru formunun hazırlanmasına ihtiyacınız varsa, AİHM’e başvuru hazırlama hizmetini seçin.
Belgeleri ve bilgileri aldıktan sonra 24 saat içinde cevap veririm. İhtiyati tedbir talebi sunmak için makul dayanaklar açıkça görülmüyorsa, size yalnızca bunu bildiririm. Böyle dayanaklar görülüyorsa, talebin hazırlanma ücretini bildiririm, gerekirse eksik olan belirli belgeleri isterim ve hizmet sözleşmesini gönderirim. Ücreti İsviçre’deki hesabıma banka havalesiyle veya ödeme ülkesine göre başka yollarla ödeyebilirsiniz.
Ödemeyi ve gerekli tüm materyalleri aldıktan sonra talebi hizmet sözleşmesinde belirtilen süre içinde hazırlarım. Bu süre davanın koşullarına ve gereken aciliyete bağlıdır. Olağanüstü acil hâllerde talep 24 saat içinde hazırlanabilir.
İş tamamlandığında ihtiyati tedbir talebini, eklerini ve belgeleri AİHM’e nasıl göndereceğinize dair açıklamaları e-posta ile alırsınız.
Aşağıdaki ifadelerden herhangi birine rahatlıkla katılıyorsanız, bu hizmet açıkça size uygun değildir: