I. Սխալներ, որոնց պատճառով ՄԻԵԴ-ը չի ընդունում դիմումը

1. Դիմումի ձևաթուղթն օգտագործելիս թույլ տրվող սխալներ

• օգտագործվել է ձևաթղթի հնացած տարբերակ, կամ
• դիմումը ներկայացվել է առանց ձևաթուղթ օգտագործելու։

Սակայն հնարավոր են բացառություններ։ ՄԻԵԴ-ը կարող է առանց ձևաթղթի ներկայացված դիմում ընդունել միայն բացառիկ դեպքերում, մասնավորապես՝ եթե լրացված գործող ձևաթղթի փոխարեն ներկայացվել է հրատապ ժամանակավոր միջոցներ կիրառելու միջնորդություն, որը գոնե առաջին հայացքից հիմնավոր է թվում։ Այդուհանդերձ, այդ հարցում որոշումն ամբողջությամբ ՄԻԵԴ-ի հայեցողությանն է թողնված, ուստի խստորեն խորհուրդ եմ տալիս այդ բացառության վրա հույս չդնել։

2. «A. Դիմողը» բաժինը լրացնելիս թույլ տրվող սխալներ

• Եթե դիմողը ֆիզիկական անձ է՝ 1–9-րդ դաշտերը լրացված չեն կամ սխալ են լրացված։
• Եթե դիմողը կազմակերպություն է՝ 10–16-րդ դաշտերը լրացված չեն կամ սխալ են լրացված։
• Եթե դիմողները մի քանիսն են՝
  • երկրորդ և յուրաքանչյուր հաջորդ դիմողի վերաբերյալ տեղեկությունները ներկայացված չեն առանձին թերթի վրա՝ դիմողներին հերթական համարներ տալով․
  • եթե նրանց դիմումները հիմնված են տարբեր փաստերի վրա՝ յուրաքանչյուր դիմողի համար առանձին ձևաթղթի փոխարեն ներկայացվել է մեկ ընդհանուր ձևաթուղթ։
• Եթե դիմողները տասից ավելի են՝
  • ձևաթղթին կցված չէ բոլոր դիմողների վերաբերյալ տեղեկություններով աղյուսակ․
  • եթե նշանակված ներկայացուցիչը փաստաբան է՝ ձևաթղթին կցված չէ այդ աղյուսակի էլեկտրոնային տարբերակը։

3. «B. Պետությունը (պետությունները), որի (որոնց) դեմ ներկայացվում է դիմումը» բաժինը լրացնելիս թույլ տրվող սխալներ

• 17-րդ դաշտում նշված չէ յուրաքանչյուր պետության անունը, որի դեմ ներկայացվում է դիմումը։

4. «C. Անհատ դիմողի ներկայացուցիչը (ներկայացուցիչները)» բաժինը լրացնելիս թույլ տրվող սխալներ

• Եթե դիմողը ֆիզիկական անձ է և ներկայացուցիչ է նշանակել՝
  • 34-րդ և 36-րդ դաշտերը լրացված չեն կամ սխալ են լրացված, կամ
  • 33-րդ դաշտում բացակայում է դիմողի ձեռագիր ստորագրությունը, կամ
  • 35-րդ դաշտում բացակայում է ներկայացուցչի ձեռագիր ստորագրությունը․
  • եթե ներկայացուցիչը փաստաբան չէ՝ 18–25-րդ դաշտերը լրացված չեն կամ սխալ են լրացված․
  • եթե ներկայացուցիչը փաստաբան է՝ 26–32-րդ դաշտերը լրացված չեն կամ սխալ են լրացված։

Սակայն հնարավոր են բացառություններ։ Առանձին լիազորագիրը կարող է ընդունվել, եթե տրված է համոզիչ բացատրություն այն անհաղթահարելի գործնական դժվարությունների մասին, որոնք խոչընդոտել են հենց ձևաթղթում «Լիազորագիր» բաժինը լրացնելն ու ստորագրելը։ 53–56-րդ դաշտերի դեպքում, եթե դիմողը կազմակերպություն է, առանձին լիազորագիրը նույնպես կարող է ընդունվել նման անհաղթահարելի գործնական դժվարությունների համոզիչ բացատրության առկայության դեպքում։

5. «D. Դիմումատու կազմակերպության ներկայացուցիչը (ներկայացուցիչները)» բաժինը լրացնելիս թույլ տրվող սխալներ

• Անկախ նրանից՝ D.2 բաժինը լրացված է, թե ոչ, 38–45-րդ դաշտերը լրացված չեն կամ սխալ են լրացված։
• Если заявитель – организация и назначил представителя – адвоката или юриста:
  • 46–52-րդ դաշտերը լրացված չեն կամ սխալ են լրացված․
  • если представитель при этом не является должностным лицом организации:
    • 54-րդ և 56-րդ դաշտերը լրացված չեն կամ սխալ են լրացված, կամ
    • 53-րդ դաշտում բացակայում է կազմակերպության պաշտոնատար անձի ձեռագիր ստորագրությունը, կամ
    • 55-րդ դաշտում բացակայում է ներկայացուցչի ձեռագիր ստորագրությունը։

6. «E. Փաստերի շարադրանքը» բաժինը լրացնելիս թույլ տրվող սխալներ

• 58–60-րդ դաշտերում խախտման համար առանցքային փաստերն ամբողջությամբ շարադրված չեն, այդ թվում՝ երբ շարադրանքը շարունակվում է այդ դաշտերից դուրս։

Եթե ձևաթղթի F բաժնում ներկայացված են մի քանի ենթադրյալ խախտումներ, 6–8-րդ կետերում նշված պահանջների պահպանումը ստուգվում է դրանցից յուրաքանչյուրի համար առանձին։

Ծանոթագրություն. առանցքային փաստերը, որպես կանոն, բացահայտվում են ՄԻԵԴ-ի նախադեպային պրակտիկայի համակարգային վերլուծությամբ։ Այստեղ և ստորև ՄԻԵԴ-ի պրակտիկա ասելով նկատի ունեմ տվյալ հարցի վերաբերյալ ՄԻԵԴ-ի արդի պրակտիկան։ Սովորաբար վերլուծությունը սկսվում է HUDOC-ի «Բանալի գործեր» նշումով գործերից, ապա այն գործերից, որոնց համար ՄԻԵԴ-ի պրակտիկայի բազայում նշված «Կարևորության մակարդակ»-ը 1 կամ 2 է։ Լրացուցիչ օգտակար է ուսումնասիրել նաև այն գործերը, որոնց «Կարևորության մակարդակ»-ը 3 է, հատկապես պատասխանող պետության վերաբերյալ, որպեսզի կարևոր նրբություններ բաց չթողնվեն։ ՄԻԵԴ-ի պրակտիկայի ամբողջական բազան հասանելի է միայն անգլերեն և ֆրանսերեն, իսկ այլ լեզուներով թարգմանությունները միշտ թերի են և հաճախ ոչ ճշգրիտ։

7. «F. Կոնվենցիայի և/կամ Արձանագրությունների ենթադրյալ խախտումը (խախտումները) և համապատասխան փաստարկները» բաժինը լրացնելիս թույլ տրվող սխալներ

• 61–62-րդ դաշտերում՝
  • ձախ սյունակում նշված չեն Կոնվենցիայի կամ դրան կից Արձանագրությունների այն հոդվածները, որոնց վրա դիմողը հղում է անում, կամ
  • աջ սյունակում բացատրված չէ, թե ինչու են շարադրված փաստերը վկայում այդ հոդվածների խախտման մասին։

Ծանոթագրություն. 61–62-րդ դաշտերում պատշաճ ձևով չներկայացված խախտումը կարող է համարվել չներկայացված։ Բացատրություններն իմաստ ունեն միայն այն դեպքում, երբ դրանք համապատասխանում են ՄԻԵԴ-ի պրակտիկային։

8. «G. Կոնվենցիայի 35-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված ընդունելիության պայմանների բավարարումը» բաժինը լրացնելիս թույլ տրվող սխալներ

• Բացի այն դեպքերից, երբ դիմողը հստակ նշել է, որ խախտման դեմ իրավական պաշտպանության ոչ մի միջոց չի օգտագործել, 63-րդ դաշտում բացակայում են տեղեկություններ՝
  • օգտագործված իրավական պաշտպանության միջոցների մասին, կամ
  • դրանց օգտագործման արդյունքում կայացված որոշումների մասին՝ ներառյալ վերջնական որոշման կայացման, ինչպես նաև դրա հանձնման կամ ստացման ամսաթվերը, գործերի համարները, որոշումները կայացրած մարմինները և որոշումների տեսակները։
• 64-րդ դաշտում նշված չէ ոչ «Այո», ոչ «Ոչ»։
• Եթե 64-րդ դաշտում նշված է «Այո», 65-րդ դաշտում՝
  • նշված չէ, թե դիմողը որ իրավական պաշտպանության միջոցներից չի օգտվել, կամ
  • բացատրված չէ, թե ինչու դիմողը դրանցից չի օգտվել։

Ծանոթագրություն. այն հարցը, թե որ իրավական պաշտպանության միջոցներից պետք էր օգտվել և որ միջոցներից կարելի էր չօգտվել, որպես կանոն պահանջում է ՄԻԵԴ-ի պրակտիկայի ուսումնասիրություն։

9. «H. Միջազգային քննության կամ կարգավորման այլ ընթացակարգեր» բաժինը լրացնելիս թույլ տրվող սխալներ

• Եթե դիմողը սույն դիմումում ներկայացված գանգատներից որևէ մեկի քննության կամ կարգավորման նպատակով միջազգային որևէ այլ ատյան չի դիմել և նախկինում ՄԻԵԴ դիմումներ չի ներկայացրել՝ 66-րդ և 68-րդ դաշտերում նշված չէ «Ոչ»։
• Եթե դիմողը որևէ գանգատի քննության կամ կարգավորման նպատակով դիմել է նման այլ միջազգային ատյան՝
  • 66-րդ դաշտում նշված չէ «Այո», կամ
  • 67-րդ դաշտում նկարագրված չէ, թե որ գանգատների կապակցությամբ որ միջազգային ատյան է դիմվել, ինչպես նաև երբ և ինչ որոշում է կայացվել։
• Եթե դիմողը նախկինում դիմումներ է ներկայացրել ՄԻԵԴ՝
  • 68-րդ դաշտում նշված չէ «Այո», կամ
  • 69-րդ դաշտում բացակայում են այդ դիմումների համարները։

10. «I. Կցվող փաստաթղթերի ցանկը» բաժինը լրացնելիս թույլ տրվող սխալներ

• առնվազն մեկ հավելված նշված չէ՝
  • 70-րդ դաշտում, կամ
  • եթե այնտեղ տեղը չի բավարարում՝ առանձին թերթում՝ շարունակելով 70-րդ դաշտում սկսված համարակալումը։
• Հետևյալ որոշումների և այլ փաստաթղթերի պատճենը (սքան կամ լուսանկար) բացակայում է, ամբողջական չէ կամ ընթեռնելի չէ՝
  • բոլոր այն որոշումները և փաստաթղթերը, որոնցում արտացոլված են բողոքարկվող միջոցները․
  • եթե դիմողն օգտվել է իրավական պաշտպանության միջոցներից՝
    • դրանց օգտագործման ընթացքում կայացված բոլոր որոշումները՝ ներառյալ պատճառաբանություններով առանձին փաստաթղթերը, եթե դրանք կայացվել են առանձին․
    • ազգային մարմիններին ներկայացված բոլոր բողոքներն ու միջնորդությունները, որոնք անհրաժեշտ են ցույց տալու համար, որ ձևաթղթում շարադրված յուրաքանչյուր խախտման էությունը ներկայացվել է ազգային մակարդակում․
  • եթե դիմողը ՄԻԵԴ դիմելու ժամկետը հաշվում է վերջնական որոշման հանձնման կամ ստացման օրվանից՝ այդ ամսաթիվը հաստատող փաստաթղթերը․
  • միջազգային քննության կամ կարգավորման այլ ընթացակարգերից օգտվելու դեպքում՝ համապատասխան փաստաթղթերը․
  • եթե դիմողը կազմակերպություն է՝ կազմակերպության պաշտոնատար անձի լիազորությունները հաստատող փաստաթղթերը։

Սակայն հնարավոր են բացառություններ։ Որոշման կամ այլ փաստաթղթի պատճենը կարելի է չկցել, եթե ձևաթղթում բացատրված է, որ այդ փաստաթուղթը ստանալը գործնականում անհնար է եղել։

Ծանոթագրություն. ես խստորեն խորհուրդ եմ տալիս՝

• ձևաթղթին չկցել տեղեկատվական կրիչներ (CD-ROM, ֆլեշ քարտեր և այլն)՝ աուդիո և/կամ տեսագրություններով կամ այլ ֆայլերով։ Նման նյութերի վրա հիմնված առանցքային փաստերը պետք է շարադրվեն բառերով՝ նշելով այդ նյութերի առկայությունը։ Անհրաժեշտության դեպքում ՄԻԵԴ-ը դրանք կպահանջի։ Աղյուսակի էլեկտրոնային տարբերակով կրիչը (տե՛ս վերը՝ 2-րդ կետը), հակառակը, կարելի է կցել։
• հավելվածները դասավորել ժամանակագրական կարգով (կամ ըստ առանձին վարույթների, եթե դրանք մի քանիսն են, և յուրաքանչյուր վարույթի ներսում՝ ժամանակագրական կարգով)․
• համարակալել հավելվածների բոլոր էջերը շարունակական համարակալմամբ, իսկ 70-րդ դաշտի աջ մասում (և լրացուցիչ թերթում, եթե այն կա) նշել այն էջերը, որոնց վրա գտնվում է յուրաքանչյուր հավելված՝ ըստ այդ համարակալման։

11. «Հայտարարություն և ստորագրություն» բաժինը լրացնելիս թույլ տրվող սխալներ

• 72-րդ դաշտում բացակայում է ամսաթիվը, կամ
• 73-րդ դաշտում բացակայում է՝
  • ձևաթուղթն անձամբ ստորագրող յուրաքանչյուր դիմողի համար՝ դիմողի ձեռագիր ստորագրությունը, կամ
  • յուրաքանչյուր դիմողի համար, որի փոխարեն ձևաթուղթը ստորագրում է ներկայացուցիչը՝ ներկայացուցչի ձեռագիր ստորագրությունը։

12. «Նամակագրության համար կոնտակտային անձ» բաժինը լրացնելիս թույլ տրվող սխալներ

• Եթե դիմողները մի քանիսն են՝
  • 74-րդ դաշտում նշված չեն նամակագրության համար մեկ կոնտակտային անձի ազգանունը, անունը (և հայրանունը, եթե կա) և հասցեն․
  • եթե ներկայացուցիչ է նշանակվել՝ 74-րդ դաշտում նշված են դիմողի տվյալները, ոչ թե ներկայացուցչի։

13. Ձևաթղթի հավելումը կազմելիս թույլ տրվող սխալներ

• Եթե ձևաթղթին հավելում է կցված, այն՝
  • գերազանցում է 20 էջը, կամ
  • չի համապատասխանում ձևավորման պահանջներին (A4 չափի թերթեր, առնվազն 3,5 սանտիմետր լայնությամբ լուսանցքներ, հիմնական տեքստում առնվազն 12 կետաչափի և ծանոթագրություններում 10 կետաչափի տառատեսակ, էջերի և պարբերությունների հաջորդական համարակալում), կամ
  • պարունակում է առանցքային փաստեր, ենթադրյալ խախտումների շարադրանք կամ իրավական պաշտպանության միջոցների սպառման մասին տեղեկություններ, որոնք բացակայում են E, F և G բաժիններում։

Ծանոթագրություն. ձևաթղթի հավելումը նախատեսված է միայն այն լրացուցիչ տեղեկությունների և պարզաբանումների համար, որոնք դուրս են այն ամենից, ինչ պետք է շարադրված լինի E, F և G բաժիններում։ Դրա մեջ կարող են ներառվել ավելի մանրամասն տեղեկություններ ներպետական վարույթի և այն մասին, թե ազգային իշխանություններն ինչպես են քննել իրենց ներկայացված փաստարկները։ Հավելումը կարող է նաև ներառել ձևաթղթում արդեն շարադրված խախտումների վերաբերյալ լրացուցիչ հանգամանքներ և փաստարկներ։

14. Ձևաթուղթը ՄԻԵԴ կրկին ուղարկելիս թույլ տրվող սխալներ

• Եթե ՄԻԵԴ-ի կողմից դիմումը չընդունվելուց հետո ձևաթուղթը կրկին է ուղարկվում, նոր օրինակը պետք է ուղարկվի նաև այն բոլոր փաստաթղթերի պատճենների հետ, որոնց վրա հղում է արվում կրկին ներկայացման ժամանակ։ Սխալ է պակասող փաստաթղթերը կամ տեղեկություններն առանձին ուղարկելը կամ ՄԻԵԴ-ին արդեն ուղարկված փաստաթղթերի պատճենները կրկին չկցելը։

Ծանոթագրություն. թեև այս տեղեկության բացակայությունը պարտադիր չէ, որ հանգեցնի դիմումը չընդունելուն, ես խստորեն խորհուրդ եմ տալիս հետևյալը։ Եթե դիմողը նույն հարցով արդեն դիմել է ՄԻԵԴ և ստացել է շտրիխ-կոդով պիտակներ, նման պիտակը փակցրեք ձևաթղթի առաջին էջի վերևի ձախ մասի համապատասխան դաշտում։ Եթե նման պիտակներ չկան, առնվազն նշեք ՄԻԵԴ-ի նամակում նշված համարը՝ ձևաթղթի առաջին էջի վերևի աջ մասում՝ դիմումի համարի դաշտում։

II. Սխալներ, որոնք մեծացնում են դիմումը կամ դրա մի մասն անընդունելի ճանաչվելու ռիսկը

15. Բովանդակային սխալներ ենթադրյալ խախտումների շարադրանքում

• Ենթադրյալ խախտման շարադրանքը խիստ հակասական է։ Եթե ձևաթղթի F բաժնում ներկայացված են մի քանի ենթադրյալ խախտումներ, 15–17-րդ կետերով խիստ հակասականությունը գնահատվում է դրանցից յուրաքանչյուրի համար առանձին։ Այստեղ և ստորև «խիստ հակասական» նշանակում է, որ ՄԻԵԴ-ի եզրահանգումների համար էական մասով՝
  • տվյալ հարցի վերաբերյալ փաստերի շարադրանքը՝
    • ներքին հակասություններ ունի, կամ
    • չի համապատասխանում ձևաթղթին կցված հավելվածների բովանդակությանը, կամ
  • ենթադրյալ խախտման շարադրանքը կամ համապատասխան ընդունելիության պայմանի պահպանումը հաստատող տեղեկությունները չեն համապատասխանում՝
    • փաստերի շարադրանքին, կամ
    • ՄԻԵԴ-ի պրակտիկային։

Ծանոթագրություն. թեև դա պարտադիր չէ, որ հանգեցնի դիմումը չընդունելուն, ես խստորեն խորհուրդ եմ տալիս խուսափել այնպիսի հապավումներից, նշաններից և պայմանանշաններից, որոնք կարող են ձևաթղթում գրվածը սխալ հասկանալու պատճառ դառնալ։

16. Բովանդակային սխալներ իրավական պաշտպանության միջոցների և ՄԻԵԴ դիմելու ժամկետի վերաբերյալ տեղեկությունների շարադրանքում

• Խիստ հակասական են՝
  • իրավական պաշտպանության միջոցների օգտագործման կամ դրանց չօգտագործման պատճառների վերաբերյալ տեղեկությունները, կամ
  • ՄԻԵԴ դիմելու ժամկետը պահպանելու վերաբերյալ տեղեկությունները։

17. Բովանդակային սխալներ ընդունելիության մնացած պայմանների վերաբերյալ տեղեկությունների շարադրանքում

• Ձևաթղթում նշված է Կոնվենցիայի այնպիսի Արձանագրության խախտում, որը պատասխանող պետությունը չի վավերացրել։
• Ձևաթղթում նշված է այնպիսի պետության կողմից խախտում, որը Կոնվենցիայի Կողմ չէ։
• Եթե ընդունելիության հետևյալ պայմաններից որևէ մեկի պահպանման վերաբերյալ հիմնավոր կասկածներ են առաջանում, ձևաթղթում բացակայում են համապատասխան պայմանի պահպանումը հաստատող տեղեկությունները կամ առկա տեղեկությունները խիստ հակասական են՝
  • պատասխանող պետությունը կարող է պատասխանատվություն կրել շարադրված խախտման համար․
  • դիմողն իրավունք ունի ՄԻԵԴ դիմել Կոնվենցիայի 34-րդ հոդվածի կարգով․
  • ներկայացուցիչն իրավունք ունի գործել առանց լիազորագրի, եթե ձևաթուղթը ստորագրել է ներկայացուցիչը, իսկ դիմողն այն չի ստորագրել ոչ 73-րդ դաշտում, ոչ էլ «Լիազորագիր» բաժնում․
  • դիմողը գտնվում էր պատասխանող պետության իրավազորության ներքո․
  • շարադրված խախտումը տեղի է ունեցել պատասխանող պետության նկատմամբ Կոնվենցիայի գործողության ժամանակահատվածում, իսկ եթե իրավունքներն ու ազատություններն ամրագրված են Արձանագրությամբ՝ նաև համապատասխան Արձանագրության գործողության ժամանակահատվածում․
  • դիմողն ունեցել է և շարունակում է ունենալ խախտման զոհի կարգավիճակ․
  • դիմողին պատճառվել է էական վնաս․
  • գանգատն ըստ էության նույնը չէ, ինչ ՄԻԵԴ-ի կողմից արդեն քննված հարցը, և միջազգային քննության կամ կարգավորման այլ ընթացակարգի առարկա չէ։
• Դիմումը պարունակում է ՄԻԵԴ դիմելու իրավունքի չարաշահման նշաններ։